05 AĞUSTOS 2009 / Nedim Akay
Her gün 3G için bir gürültü, bir kıyamet kopuyor. TV kanallarında neredeyse ortalama 5 reklam için bir 3G haberi... Reklam anlaşmaları, reklam konusuyla ilgili haber yayınlama adedini de belirliyor olsa gerek. Üzücü olan bir hususta, bugün de var olduğu birçok teknolojinin sanki 3G ile birlikte keşfedildiğinden bahsedilmesi. Hem de üç şirketin üst düzey yöneticileri tarafından ve gözlerimizin içine bakarak.
İşimizde, evimizde ve yaşantımızda her an teknolojiden yararlanıyor olmanın faydası tartışılamaz. Ancak 3G’nin önümüze teknolojik devrim olarak sunulması, yalan ve yanlış bilgilerle “tüm tüketicileri” hedefleyen bir tüketim çılgınlığı oluşturulmasının faydası sorgulanmalı. Tam 8 yıldır 120 ülke tarafından kullanılmaya çalışılan ve sadece sınırlı kitleler için fayda sağlayan(işini yaparken görüntü alışverişine ihtiyaç duyanlar gibi) bir teknolojiyi devrim olarak nitelendirmek ne kadar doğru olabilir?
YALAN VE YANLIŞ BİLGİLER
Birkaç gün önce Vodafone Genel Müdürü Serpil Timuray ile TV’de yapılan bir sohbeti izledim. Türkiye için hayırlı olsun dilekleriyle başlayan konuşmanın en çarpıcı kısmı 3G’yi ev telefonlarından cep telefonlarına geçiş kadar devrimsel gördüğünü söylemesiydi. Geçmişte ev telefonu kullananların sayısından bir haber olsa gerek. Ev telefonundan cep telefonuna geçiş gerçekten bir iletişim devrimi olabilir. ADSL kullanımı da gürültüsüz ve patırtısız bir geçiş olmasına rağmen gerçek bir iletişim devrimi olabilir. Ancak, ev telefonlarından cep telefonlarına geçiş ile 3G’ye geçiş arasında benzerlik kurulmasını süt ve yoğurt sektöründen atanan bir yönetici hatası olarak değerlendirebiliriz.
3G ile yaşantımıza gelecek yenilikleri üç ana başlıkta ele alıyor Serpil Hanım:
»Birinci fayda görüntülü yapabileceğimiz görüşmeler olacak. Eğer cebimizden daha fazla para çıkmayacaksa, konuştuğumuz kişinin yüzünü görmenin “Nice to have” olması dışında bunu teknolojik devrim olarak görebilir miyiz? Kaldı ki, bilgisayarımızdan çok daha net ve hızlı görüntü alışverişini yıllardır zaten yapmıyor muyuz? İşin aslı artık cebimizden iyi de bir para çıkması gerekecek.
»İkinci fayda olarak cep telefonunda kullanılacak görüntülü yeni uygulamalar olacağını söyledi. Evimizi, çocuğumuzu kamera ile izleyebilecekmişiz. Şu anda sanki bu tür uygulamalar yokmuş gibi. 90’lı yıllarda (10-15 yıl önce) bu tür hizmetleri veren okullar ve çocuk yuvaları dahi vardı. Değişen tek şey artık 3G cep telefonlarından, bir başka değişle küçük el bilgisayarından da izleme yapabileceğiz. Artık TV ve futbol maçı seyredebilecekmişiz, radyo dinleyebilecekmişiz, dizileri kaçırmayacakmışız... Bazı bilgisayar özelliklerinin elimize sığacak kadar küçültülmesi dışında neresi teknoloji devrimi?
»Üçüncü faydayı da hızlı Internet bağlantısı olarak özetledi Serpil Hanım. En çok bozulduğum yer burası. Bugün diz üstü bilgisayarı olan hemen herkesin zaten bir Internet bağlantısı var Hem de 3G’den çok daha hızlı ve sınırsız. Diğer taraftan Internet’e bağlanmanın çoğu yerde bedava olduğu şehirlerimiz pastanelerinden lokantalarına kadar, ilave 50-100YTL para ile Internet’e bağlanma dışında farklı ne elde edeceğiz? Hem de bu küçük el bilgisayarının yanında birde diz üstü bilgisayarımız taşımamız gerekecek.
Bir başka TV kanalında bu sefer Bill Gates havalarında(ne de olsa eski patronu) Türkcell Genel Müdürü Süreyya Ciliv var. O da 3G için “yeni bir dönemin başlangıcı olacağını görüyoruz'' der. Salt pazarlama ve var olan yatırımlar üzerinden daha fazla para kazanmayı isteyen bir patronun aç gözlülüğü ile. 90’lı yıllarda Internet’in yavaş yavaş hayatımıza girdiği dönemde, Microsoft’un Internet’e rakip olarak kendi sanal ağını ortaya koyması ve Süreyya Ciliv’inde o dönemlerde bunu pazarlamaya çalışması ve birkaç yıl içerisinde fos çıkması gibi.
Tüketiciye kandırmaya yönelik bir pazarlama faaliyeti yürütülüyor. Bir taraftan yukarıda bahsettiğim yanlış yönlendirmeler ve diğer taraftan aktarılan yanlış bilgiler. Birçok TV kanalında ilk günden 1 Milyon kişinin abone olduğu bilgisi veriliyor. Hâlbuki 1 Milyon kişiden sadece ÖN TALEP toplandı... Reklam gelirleri ile kendini kaybeden sermayenin TV kanalları birer 3G pazarlamacısı oldular...
3G: GÜRÜLTÜNÜN NEDENLERİ
Üç GSM şirketinin 2008 gelirleri toplamı yaklaşık 11 milyar dolar. Dünyanın en pahalı telefon görüşmesinin yapıldığı ülkelerden birisi olan ülkemizde devlet’e verilen yüksek vergilere rağmen ortalama karlılık yüzde 25, yani toplamda yaklaşık 2.5 milyar dolar kar. Bu şirketlerin 3G gürültüsü ile amacı; mevcut insan kaynağı ve altyapı yatırımları üzerinden 3G ile sağlanacak “görüntü ve TV yayınları” gibi tüketiciye değer katmayan ek servisler karşılığında karlılıklarını artırmak. Yani “Capex’lerini(yatırım sermayelerini) azaltıp” yüzde 25 olan kârlılıklarını yükseltecekler. Basit bir örnekle; eğer 3G için yüzde 10 abone kazanılırsa ve bu abonelerden elde edilecek gelirin 1.1 Milyar dolar olduğunu varsayarsak, bu gelir rakamı doğrudan kâr hanesine yazılacak.
3G’den en büyük pastayı yiyecek olanlardan birisi de cihaz satan uluslararası şirketler olacak. 3G Kullansan da kullanmasan da cihazını değiştirmeye yönelik bir kampanya yürütülüyor. İlk yıl için 3G’ye geçecek olan ya da geçmese de gaz’a gelip cihaz değiştireceklerin cihaz değiştirme maliyeti yaklaşık olarak 500 milyon dolar civarında olacak.
Anlayacağınız cebimizden alınacak 1.5 milyar dolar’ın üzerinde bir miktar var ve işte tüm gürültünün sebebi bu. Merak her zaman güzel bir şey olmayabilir...
123
»Mayıs 2001 tarihinde Japonya’da kullanılmaya başlayan 3G kullanımı söylendiği gibi dünyada yaygın değil. Örneğin 8 yıldır 3G hizmeti veren Japonya Vodafone ‘da bile 3G abone oranı toplam abonelerin sadece yüzde 20’si.
»8 yıldır pazarda olan bu teknoloji ile hayaller zorlayacak bir uygulama henüz geliştirilmemiş.
»3G teknolojisi “tüketim temelli” ve bayat bir teknoloji. 4G ve özellikle Wimax teknolojisi Internet hızı çok daha yüksek ve tüketici için çok daha ucuz.
»3G pastasından en çok faydalanacak olanlar Nokia, Sony gibi cihaz satan firmalar. Tüketim zorlaması ile 3G kullanacak olanda, kullanmayacak olanda cihaz değiştirmeye zorlanmakta.
»3G ile söylendiği gibi Internette hız uçuşu yapmıyoruz. Sakın Vodaofon’cu bayan Serpil Hanım’ın söylediği “28,8 Mbps'lik en yüksek mobil hıza ulaştık” lafına kanmayın. Bu hız o hücreye bağlanan kullanıcılar tarafından paylaşılacak hızdır. Size düşecek hız ise 150Kbps’den 1Mbps’e kadar değişebilir. Hızlar sabit değildir, garantisi yoktur.
»ABD’de 6 telekom firmasının en yüksek 3G hızlarının ortalaması 1Mbps’ın altındadır.
Nedim Akay This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
